बहुनडाँडा(लमजुङ)– लमजुङमा करेन्ट लागेर एक ७३ बर्षीय बृद्धको घट्नास्थलमै मृत्यु भएको छ भने अर्र्का एक घाइते भएका छन् । मर्स्याङदी गाउँपालिका– ६ दिङदिङका लक्ष्मण अधिकारीको करेन्ट लागेर साउन १२ गते मृत्यु भएको हो ।
बिहान करिब ९ बजे घरमा खाना पकाउने क्रममा ग्याँस लिक भई आगोलागी भएको थियो । सो आगो निभाउने क्रममा झुक्किएर बिजुलीको तारमा छुन पुग्दा करेन्ट लागी बृद्ध अधिकारीको घट्नास्थलमै मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ । आगो निभाउने क्रममा स्थानीय ४२ बर्षीय दिलप्रसाद अधिकारी घाईते भएको प्रहरी भनाइ छ । उहाँको हातमा पोलेको र स्थानीय मेडिकलमा उपचार पश्चात थप उपचारका लागि लमजुङ अस्पताल बेसीशहर ल्याइएको छ । आगोले उहाँको दाहिने हातमा चोट लाग्न गएको छ ।
स्थानीय र बाहुनडाँडा प्रहरी चौकीबाट खटिएका प्रहरीको टोलीले केही समयमै आगो नियन्त्रणमा लिन सफल भएको बाहुनडाँडा प्रहरी चौकी प्रमुख असई रमेश श्रेष्ठले बताउनु भयो । उहाँका अनुसार समयमै आगलागी नियन्त्रण गरिएको हुँदा अन्य क्षति हुनबाट जोगिएको छ । उहाँले भन्नुभयो, ‘आगलागीबाट घरमा पनि धेरै क्षति हुनबाट जोगिएको छ ।’
मृतक अधिकारीको बेसीसहरस्थित लमजुङ अस्पतालमा पोष्टमार्टम गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी प्रहरी निरीक्षक जगदिश रेग्मीले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार पोष्टमार्टम पछि सम्बन्धित परिवारलाई शव बुझाइएको छ ।
पछिल्ला दिनमा दुरदराजका भाञ्सामा समेत सिलिण्डर बम पुग्ने गरेको छ तर त्यसबाट के कसरी जोगिने हो ? भन्ने सचेतनाका कार्य नगरिदा भने लक्ष्मण अधिकारी जस्ता सर्वसाधारणले अकालमा ज्यान गुमाउनु पर्ने स्थिति उत्पन्न हुने गरेको छ ।
किन पड्किन्छ ग्यास ?
एलपीजी ग्यासको सिलिण्डर पड्किनुको मुख्य कारण ग्यास लिक हुनु नै भएको जानकारहरू बताउँछन् । यससँगै ग्यासमा गुणस्तर प्रमाणित नभएका चुल्हो, रेगुलेटर, रबर पाइप जस्ता उपकरणका कारण पनि ग्यास पड्किने सम्भावना हुन्छ । सिलिण्डर जथाभावीरुपमा प्रयोग गर्दा सिलिण्डर पड्किन सक्छ । ग्यासको सिलिण्डर भएको ठाउँमा एलपी ग्यासको तीखो गन्ध आयो भने ग्यास लिक भएको सम्झनु पर्छ ।
नेपालमा ग्याँस लिक भइ भएका घटना नयाँ होइन । यो भन्दा अगाडि यो भन्दा ठूला र भयानक दुर्घटनाहरू थुप्रै भएका छन । थुप्रै सर्वसाधारण नागरिकको ज्यान गइसकेको छ । ग्याँस गरुंगो हुने भएकाले जहाँ सिलिण्डर राखिएको हुन्छ ग्याँसको मात्रा भुँइतिर हुन्छ । अक्सिजन (हावा) र ग्याँस मिल्यो भने आगलागी हुन्छ । अझ सिलिण्डर पड्कियो भने त त्यो बम भन्दा पनि खतरानाक हुन्छ, भुइँतलामा सिलिण्डर पड्कियो भने चारतले घरको चौथो तल्ला पनि ध्वस्त पार्छ ।
ग्याँस सिलिण्डरबाट आगलागी हुने मुख्य ३ कारण छन् । पहिलो सिलिण्डर, दोस्रो रेगुलेटर र तेस्रो ग्याँस पाइप । तर सिलिण्डर पडकिनुका पछाडि रेगुलेटरबाट हुने ग्याँस लिक प्रमुख कारण हो । आगलागी हुनुमा उपभोक्ताको असावधानी पनि हुन सक्छ, उत्पादक तथा विक्रेताको लापरवाही, सरकारको प्रभावकारी अनुगमन र जनचेतनाको कमी पनि अर्को कारण हो ।
सिलिण्डर पड्कनबाट कसरी बच्ने ?
– सिलिण्डर किनेर ल्याउँदा त्यसलाई गुडाउनु हुँदैन ।
– भार पर्नेगरी सिलिण्डरमाथि कुनै सामान राख्नु हुँदैन ।
– सकेसम्म एउटै भाञ्सामा दुई या बढी सिलिण्डर नराख्नुहोस् ।
– सिलिण्डरलाई कहिल्यै पनि ढलाएर वा कोल्टो पारेर राख्नु हुँदैन ।
– सिलिण्डर भन्दा कम्तीमा ६ इन्च माथि या दुरीमा ग्यास चुलो राख्ने गर्नुहोस् । कहिलै पनि चुलोभन्दा सिलिण्डर माथि राख्नु हुँदैन ।
– सिलिन्डरबाट ग्यास लिक भएको थाहा पाउनासाथ रेगुलेटर बन्द गर्नुहोस् ।
– सिलिण्डरमा ग्याँस सकिनासाथ भान्सा भन्दा बाहिर राख्नुपर्छ । पुराना सिलिण्डर प्रयोग गर्नुहुंदैन ।
– ग्याँसको तिखो गन्ध थाहा पाउने बित्तिक्कै आगोका झिल्का निस्कने जस्तै– चुल्हो, लाइटर, सलाई, बिजुलीका प्लग, धुप जस्ता कुनै पनि उपकरण चलाउनु हुँदैन ।
– ग्याँस चुल्होका लागि चाहिने रेगुलेटर, पाइप, चुल्हो, रबरहरु नेपाल सरकारले गुणस्तर प्रमाणपत्र जारी गरेको कम्पनीको मात्रै प्रयोग गर्नुपर्छ ।
– ग्यास चुल्होसँग सम्बन्धित उपकरणहरु सकेसम्म हरेक दुईदेखि पाँच वर्षमा फेर्नुपर्छ ।
– खानापकाइसके पछि रेगुलेटर अनिवार्य रुपमा बन्द गर्नुपर्छ । खाना पकाउँदा कोठाको झ्याल ढोका खुल्ला गर्नुपर्छ ।
– खाना पकाउन बस्दा सुतीको कपडा लगाएर बस्नुपर्छ । ग्याँसको सिलिण्डर भएको ठाउँमा एलपी ग्यासको तीखो गन्ध आयो भने ग्याँस लिक भएको बुझ्नुपर्छ ।
प्रकाशित मिति २०८० श्रावण १३, शनिबार ०६:५१ गते
