न्यूयोर्क– अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनका छोरा हन्टर बाइडेनले बन्दुक किन्दा संघीय फारममा झुटो विवरण भरेको मुद्दामा दोषी ठहरिएका छन् । डेलावेयरको संघीय अदालतमा चलेको सो मुद्दामा १२ जना जुरी सदस्यले सर्वसम्मत रूपमा हन्टरलाई तीन कसुरमा जेठ २९ गते दोषी ठहर गरेका हुन् ।
द न्यूयोर्करमा प्रकाशित समाचार अनुसार हन्टर बाइडेन विरुद्ध सन् २०१८ मा बन्दुक किन्दा संघीय फारममा ढाँटेको, लाइसेन्स प्राप्त संघीय बन्दुक डिलरलाई ढाँटेको र ११ दिन गैरकानुनी रूपमा बन्दुक राखेको तीन अभियोग थिए । यी तीनै अभियोगमा उनी दोषी पाइएका हुन् । येल विश्वविद्यालयबाट कानुन पढेर सरकारी वकिलको जागिर समेत खाइसकेका हन्टरलाई त्यो फारमको अर्थ थाहा नभएको भन्ने जुरी सदस्यले पत्याएनन् ।
सन् १९६८ को बन्दुक नियन्त्रण सम्बन्धी संघीय ऐनले अपराधी, लागुपदार्थ दुर्व्यसनी र मानसिक अशक्तता भएकालाई बन्दुक राख्न दिँदैन । हन्टरले सो ‘ह्यान्डगन’ (एकै हातले चलाउन मिल्ने बन्दुक) किन्दा उनी क्र्याक–कोकिन (बालेर धुवाँ लिने कोकिन) को लतमा भएको पुष्टि भएको छ । तर उनले बन्दुक किन्न भरेको विवरणमा आफू लागुपदार्थ दुर्व्यसनी भएको तथ्य लुकाएका थिए ।
बन्दुक किनेको ११औं दिनमा हन्टरकी भाउजू (सन् २०१५ मा मृत्यु भएका बो बाइडेनकी श्रीमती) ह्यालीले सो बन्दुक हन्टरको गाडीमा भेटेकी थिइन् । कोकिनको लतमा रहेका हन्टरले गोली हानी आत्महत्या गर्न सक्ने डरले ह्यालीले उक्त बन्दुक नजिकैको सुपरमार्केटमा रहेको फोहोर फाल्ने भाँडोमा फ्याँकेकी थिइन् । त्यतिबेला हन्टर र ह्यालीको ‘अफेयर’ चलिरहेको थियो द न्यूयोर्कले लेखको छ । सो समाचार अनुसार बन्दुक फ्याँकेको हन्टरले थाहा पाएपछि ह्याली त्यो फिर्ता ल्याउन फेरि सुपरमार्केट गएकी थिइन् । तर फोहोरमा सामान खोज्ने एक ८० वर्षीय मानिसले बन्दुक लगिसकेका थिए । हन्टरले दबाब दिएपछि ह्यालीले बन्दुक हराएको भनेर पुलिस रिपोर्ट दिएकी थिइन् ।
अभियोजनकर्ताले यो मुद्दामा ह्याली, हन्टरकी पूर्वपत्नी, पूर्वप्रेमिका लगायतलाई साक्षीका रूपमा पेस गरेका थिए । हन्टरका वकिलले भने बन्दुक किन्न फारम भरेका बेला हन्टरले लागुपदार्थ सेवन नगरेको र सो फारमलाई साँघुरो रूपमा बुझेको विकिर गरेका थिए ।
यसअघि अमेरिकाकै पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ‘पोर्नस्टार’सँगको सम्बन्ध लुकाउन पैसा दिएको सम्बन्धी मुद्दाका विभिन्न ३४ वटा कसुरमा दोषी ठहरिएका थिए ।
यी दुवै मुद्दाको फैसलाले अमेरिकामा जतिसुकै ठूलो र शक्तिशाली मान्छेलाई समेत कानुन लाग्छ भन्ने देखाएको छ । अर्कोतर्फ यी दुवै मुद्दाले अमेरिकामा कसरी न्याय सम्पादनमा अचेल राजनीति हाबी भएको छ भन्ने पनि देखाएको छ ।
ट्रम्प र हन्टरविरूद्धका यी दुवै मुद्दा उनीहरूको राजनीतिक हैसियतका कारणले लागेका हुन् । ट्रम्पले धेरै गम्भीर गल्ती र अपराध गरे पनि सो कसुर फौजदारी मुद्दा चल्न लायक मान्न सकिँदैन । सन् २००६ मा पोर्नस्टार स्टोर्मी ड्यानिएल्ससँगको यौन सम्बन्ध बाहिरिए सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा हार्न सक्ने डर ट्रम्पलाई थियो । त्यसकारण आफ्ना वकिल माइकल कोहेनमार्फत् स्टोर्मीलाई चुप लगाउन एक लाख ३० हजार डलर दिन लगाएका थिए ।
सबभन्दा महत्वपूर्ण विषय, संघीय अपराधमा संघीय अदालतले दोषी ठह¥याएको आफ्नो छोरोलाई राष्ट्रपतिको नाताले बाइडेनले आममाफी दिन सक्छन् । तर हन्टरलाई जेल सजाय भए पनि आममाफी नदिने भनेर बाइडेनले प्रस्ट्याइसकेका छन् ।
त्यस्तो कुरा लुकाउन त्यसरी पैसा दिनु गैरकानुनी होइन । तर उनले त्यसलाई आफ्नो व्यापारिक खर्चका रूपमा देखाएका थिए । न्यूयोर्कको कानुन अनुसार त्यसरी झुटो व्यापारिक खर्च विवरण देखाउनु सामान्य खालको अपराध हो ।
तर ट्रम्पले अमेरिकी जनताबाट आफ्नो सम्बन्ध लुकाएर आफूलाई राष्ट्रपतीय निर्वाचन जिताउन झुटो व्यापारिक खर्च विवरण देखाएको भन्दै म्यानह्याटनका जिल्ला सरकारी वकिल एल्भिन ब्र्यागले त्यसलाई गम्भीर अपराधको मुद्दा बनाएका थिए । सरकारी वकिलहरूले ट्रम्पलाई सजाय दिलाउन सो भुक्तानी कोहेनले ट्रम्पको आदेशमा गरेको र स्टोर्मीलाई पैसा दिएवापत् कोहेनलाई तिरेको पैसा कानुनी खर्च भनेर झुटो विवरण देखाएको भन्ने ट्रम्पलाई थाहा थियो भन्ने प्रमाणित गर्नुपर्थ्यो ।
आफैले धेरै मुद्दा खेपेका कोहेन स्वयंले कम सजाय पाउन ट्रम्पविरूद्ध सरकारी गवाह बनेपछि यो सजिलै प्रमाणित भयो ।
अमेरिकामा संघीय महान्यायाधिवक्ता राष्ट्रपतिले नियुक्त गरे पनि जिल्ला र राज्यका सरकारी वकिलका लागि भने चुनाव हुन्छ । ट्रम्पको पोर्नस्टारबारेको लगभग सबै कुरा सन् २०१८ मै थाहा भए पनि यसको खासै मतलब नहुने भन्ने ठानेर २०२१ को सुरूमा राष्ट्रपतिको पदभार ग्रहण गरेका जो बाइडेन र यसअघिका म्यानह्याटनका जिल्ला सरकारी वकिलले उनीविरूद्ध मुद्दा चलाएका थिएनन् ।
तर ब्र्यागले ट्रम्पलाई यो विषयमा मुद्दा चलाउँछु भन्ने चुनावी मुद्दा बनाएरै सन् २०२२ मा म्यानह्याटनका जिल्ला सरकारी वकिल निर्वाचित भएका थिए । उनले आफ्नो चुनावी वाचा अनुसार ट्रम्पविरूद्ध मुद्दा चलाए । अनि झुटो व्यापारिक खर्च विवरण देखाएको सामान्य अपराधलाई राष्ट्रपतीय निर्वाचनसँग जोडेर गम्भीर अपराध बनाए ।
हन्टरले व्यापार गर्दा गम्भीर अपराध गरेका वा आफ्ना बुबा ८ वर्षसम्म उपराष्ट्रपति भएको फाइदा उठाएका हुन सक्छन् । तर उनीविरूद्धको यो मुद्दा उनी अमेरिकी राष्ट्रपतिका छोरा भएका कारणले मात्रै लगाइएको हो । नागरिकले बन्दुक राख्न पाउने व्यापक अधिकार भएको अमेरिकामा हन्टरले बन्दुक किन्दा ढाँटेको अभियोगमा उनलाई फौजदारी अभियोग लगाइयो । जबकि उनले न त्यो बन्दुक पड्काएका थिए, न देखाएर कुनै अपराध गरेका थिए । किनेको ११ दिनपछि नै त्यो बन्दुक फोहोरको भाँडोमा फालिएको थियो । उनको थर बाइडेन नभएको भए यो मुद्दा चल्दैन थियो भनेर राष्ट्रपति बाइडेनका विरोधीहरू पनि स्वीकार गर्छन् ।
जो बाइडेनले भने छोरा हन्टरको मुद्दाको विरोध कहिल्यै गरेनन् । संघीय अदालतमा चलेको मुद्दा रोक्न आफ्नो न्याय विभाग प्रयोग पनि गरेनन् । बरू उनैले नियुक्त गरेका महान्यायाधिवक्ता मेरिक गार्लेन्डले ट्रम्पद्वारा नियुक्त वकिल वेसलाई हन्टरको छानबिन गर्न ‘स्पेसल काउन्सेल’ बनाएका थिए ।
ट्रम्पले फैसलापछि तुरून्तै त्यसलाई अस्वीकार गर्दै आफूमाथि प्रतिशोध साँधिएको प्रतिक्रिया दिएका थिए र असली फैसला नोभेम्बर ५ मा जनताले दिने बताएका थिए । उनको रिपब्लिकन पार्टीका अरू नेताले पनि यसलाई प्रतिशोध हो भने ।
बाइडेनले भने हन्टरको मुद्दाको फैसला स्वीकार गरेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । डेमोक्र्याटिक पार्टीका अरू नेताले हन्टरको मुद्दाले अमेरिकाको न्याय प्रणाली निष्पक्ष रहेको देखाएको भनेका छन् ।
त्यस्तै यो मुद्दा चल्नुको कारण ट्रम्प राष्ट्रपति हुँदा उनले नियुक्त गरेकी न्यायाधीश म्यारिएलेन नोराइका पनि हुन् ।
जबकी ट्रम्पले नै नियुक्त गरेका संघीय सरकारी वकिल डेभिड वेस र हन्टरका वकिलबीच बन्दुकको मामिलामा मुद्दा नचलाउने भनेर कुरा मिलिसकेको थियो । हन्टर दुर्व्यसनी भएका समयमा करसम्बन्धी दुई सामान्य कसुर उनले स्वीकार गरे, बन्दुक मामिलाको मुद्दा नचलाउने भनेर उनीहरू बीच लेनदेनमा कुरा मिलिसकेको थियो ।
तर न्यायाधीश नोराइकाले सो लेनदेन रोकेकी थिइन् । त्यसपछि मात्रै संघीय सरकारी वकिल डेभिड वेसले बन्दुकसम्बन्धी मुद्दा चलाएका थिए । करसम्बन्धी मुद्दामा भने आगामी सेप्टेम्बरमा सुनुवाइ हुनेछ ।
राजनीतिक कारणले मुद्दा लागेका भए पनि यसबारे ट्रम्प र हन्टर पक्षका व्यक्तिहरूको आआफ्नै धारणा छ ।
ट्रम्पले कहिल्यै पोर्नस्टारसँगको सम्बन्ध स्वीकार गरेनन् र आफूलाई फसाउन चलाइएको राजनीतिक मुद्दा मात्र भनिरहेका छन् ।
अर्कोतर्फ, अहिले धेरै गम्भीर अपराधका मुद्दा खेपिरहेका ट्रम्पले आफू राष्ट्रपति हुँदादेखि नै आफूले आफैलाई आममाफी दिने पूरा अधिकार रहेको बताउँदै आएका छन् ।
यो मुद्दामा हन्टरलाई सजाय भने सुनाइएको छैन । यसमा अधिकतम २५ वर्षसम्मको कैद सजाय हुन सक्छ । तर उनको आपराधिक विगत नभएकाले कैद सजाय नहुन सक्ने अनुमान पनि छ । अमेरिकाका बहालवाला राष्ट्रपतिका छोरा दोषी ठहरिएपछि यसको चर्चा अहिले संसारभर छ ।
स्रमणीय छ, यसअघि अमेरिकाकै पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ‘पोर्नस्टार’सँगको सम्बन्ध लुकाउन पैसा दिएको सम्बन्धी मुद्दाका विभिन्न ३४ वटा कसुरमा दोषी ठहरिएका थिए । ट्रम्प दोषी ठहरिएको ११ दिनपछि आगामी राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा उनका प्रतिद्वन्द्वी जो बाइडेनका छोरा हन्टरलाई अदालतले दोषी ठहराएको हो ।
(विभिन्न एजेन्सीको सहयोगमा)
प्रकाशित मिति २०८१ जेष्ठ ३१, बिहीबार ०६:५९ गते
